Er wordt onderscheid gemaakt in sub-indicatoren die gaan over maatregelen en sub-indicatoren die gaan over een resultaat. Het stellen van inkoopeisen ten aanzien van ontbossing- en conversievrijbeleid voor soja aan de niet-huismerkleveranciers en het monitoren van niet-huismerkleveranciers op het toepassen van dit beleid zijn maatregelen die supermarkten kunnen nemen om ontbossing en/of landconversie voor de productie van soja te voorkomen. Het aandeel gecertificeerde soja afkomstig van verschillende type risicolanden en type toeleveringsketens hebben betrekking op een resultaat.
Wat zijn de RTRS en de EUDR en hoe confirmeren supermarkten zich hieraan?
Het belangrijkste internationale samenwerkingsverband voor de verduurzaming van soja is de Round Table on Responsible Soy Association (RTRS)(externe link). De RTRS is een non-profitorganisatie die als doel heeft de sojaproductie en -handel te verduurzamen.
Er is ook nieuwe Europese ontbossingsverordening aanstaande: de European Deforestation Regulation (EUDR)(externe link). Deze verordening heeft als doel klimaatverandering door ontbossing en bosdegradatie tegen te gaan en richt zich op de handel in hout, rundvlees, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en afgeleide producten. De ontbossingsverordening zou in eerste instantie in werking treden op 30 december 2024 voor grote en middelgrote bedrijven. Dit is eerder uitgesteld naar eind 2025 en inmiddels heeft de Europese Commissie opnieuw een voorstel voor uitstel ingediend met een jaar naar 30 december 2026. Volgens de EUDR moeten bedrijven dan voldoen aan hun due-diligence plicht en de ingekochte soja kunnen traceren tot perceelniveau.
De meeste supermarkten stellen nog geen inkoopeisen aan niet-huismerkleveranciers en monitoren deze niet-huismerkleveranciers niet op ontbossing- en conversievrij beleid. Alleen Jumbo en de biologische supermarkten Ekoplaza en Odin hebben aangegeven dat zij dit wel doen. Albert Heijn is de enige supermarkt die volledig inzicht heeft in het aandeel gecertificeerde indirecte en directe soja. Jumbo heeft dit inzicht alleen voor het aandeel gecertificeerde directe soja. Supermarkten die aangesloten zijn bij Superunie kunnen voor deze indicator geen individuele data aanleveren. Voor de inkoop van eigen merken van Superunie is door Superunie aangegeven dat 98% van de soja die gebruikt wordt in dierlijke ketens RTRS gecertificeerd is in 2024. Er is verder geen inzicht gegeven in aandeel soja uit laag, midden en hoog risicolanden en verschillende vormen van certificering. De meeste deelnemende supermarkten zijn lid van de RTRS. Ekoplaza is geen lid van de RTRS omdat Ekoplaza 100% biologische producten vereist en het internationale biologische sojakeurmerk Fair Trade IBD al voldoet aan de eisen die RTRS aan sojaproductie stelt. Het risico op ontbossing en landconversie voor de productie van soja voor veevoer wordt beperkt doordat minimaal 60% van het veevoer uit de regio (EU) moet komen. Traceerbaarheid wordt gewaarborgd door het biologische keurmerk.
Voor Picnic en Poiesz is de informatie over maatregelen en resultaten ten aanzien van de indicatoren voor ontbossing- en conversievrije soja niet beschikbaar.
