Toelichting Verkoopaandeel Schijf van Vijf-indicator
De Rijksoverheid heeft in het kader van de preventiestrategie de ambitie om het consumptieaandeel van voedingsmiddelen die in de Schijf van Vijf staan te verhogen en daarmee de gezondheid van de Nederlandse burgers te verbeteren, het risico op chronische ziektes te verkleinen en duurzame keuzes te bevorderen.
De Schijf van Vijf-indicator meet het verkoopvolume (in kg) van voedingsmiddelen die in de Schijf van Vijf staan ten opzichte van het totale verkoopvolume van voedingsmiddelen in supermarkten. Hiervoor is een objectieve beoordeling van voedingsmiddelen nodig om te bepalen of een product wel of niet in de Schijf van Vijf staat. Het Voedingscentrum heeft op onafhankelijke en uniforme wijze beoordeeld welke voedingsmiddelen tot de Schijf van Vijf behoren volgens de criteria van de oude Richtlijnen Schijf van Vijf(externe link) die in 2025 geldig waren. Voor veel voedingsmiddelen wordt de Schijf van Vijf-beoordeling uitgevoerd op basis van volledige gegevens in de Levensmiddelendatabank(externe link). Voor de meting over 2025 is de beoordeling niet voor alle voedingsmiddelen via de Levensmiddelendatabank verlopen. In die gevallen is gebruikgemaakt van een handmatige inschatting op basis van beperkte informatie (zoals ontbrekende voedingswaarden en ingrediëntenlijsten). Hierdoor is de Schijf van Vijf-beoordeling minder nauwkeurig en bestaat er meer onzekerheid over de betrouwbaarheid van de uitkomsten. Het streven is om ervoor te zorgen dat de indicator 100% van het voedselassortiment dekt. Waar dit niet mogelijk is, zijn bepaalde voedingsmiddelen niet meegenomen in de berekening. Beide afwijkingen hebben invloed op het resultaat en beperken de betrouwbaarheid van de indicator enigszins. Meer informatie over de methodologie vindt u hier.
In 2025 varieert het aandeel verkoopvolume van voedingsmiddelen die in de Schijf van Vijf staan bij de Nederlandse supermarktketens van 37,7% (PLUS) tot 45,1% (Lidl). Het verkoopaandeel van Schijf van Vijf-voedingsmiddelen bij Albert Heijn (40,0%), Jumbo (37,9%) en ALDI (40,1%) ligt daartussenin.
Bij ALDI en Lidl is de berekening gebaseerd op 100% dekking van het assortiment. Bij Albert Heijn (93,6%), Jumbo (97%) en PLUS (95%) is de dekking van het voedselassortiment niet volledig (< 100%). Het deel van het voedselassortiment dat niet is meegenomen in de berekening bestaat voornamelijk uit eigen inkopen van franchisesupermarkten die niet op centraal supermarktorganisatieniveau inzichtelijk zijn.
Alleen bij Albert Heijn is de Schijf van Vijf-beoordeling volledig via de Levensmiddelendatabank verlopen. Bij Jumbo en PLUS is de Schijf van Vijf-beoordeling hoofdzakelijk verlopen via de Levensmiddelendatabank. Bij hen is een klein deel van het assortiment dat niet in de LEDA stond beoordeeld op basis van productcode en dit is gecontroleerd door het Voedingscentrum. Voor ALDI geldt dat ongeveer de helft van het assortiment is beoordeeld via de Levensmiddelendatabank en de andere helft handmatig is ingeschat door het Voedingscentrum op basis van minder informatie. Voor Lidl geldt dat de Schijf van Vijf-beoordeling niet via de Levensmiddelendatabank is verlopen, maar volledig handmatig is ingeschat door het Voedingscentrum op basis van minder informatie.
Albert Heijn, Lidl en Jumbo hebben doelstellingen geformuleerd voor het aandeel Schijf van Vijf-voedingsmiddelen in het totale verkoopvolume. Albert Heijn streeft ernaar dat in 2030 45% en in 2040 50% van het verkoopaandeel in volume bestaat uit Schijf van Vijf-voedingsmiddelen. Lidl heeft als doel om in 2030 minimaal 46% van het verkoopaandeel in volume uit voedingsmiddelen van de Schijf van Vijf te laten bestaan. De doelstelling van Jumbo is om het verkoopaandeel in volume Schijf van Vijf-voedingsmiddelen te verhogen naar 40,5% in 2030.
